انرژی و محیط زیست
شورای بینالمللى انرژى، بر این باور است که تا سال ۲۰۲۰، هیچگونه کمبود جدی، منابع انرژى را تهدید نمىکند. بلکه به عوض، نگرانىهاى زیستمحیطى جایگزین مقولانى از قبیل امنیت انرژى و کارآیى و صرفهجوئى در مصرف شده است. انرژى به منزله موتور توسعه اقتصادی، اجتماعى و بهبود کیفیت زندگى انسان تلقى مىشود. از سوى دیگر، ضعف در کارآیى جریان تولید، انتقال، توزیع، مصرف و عدم وابستگى لازم به انرژىهاى مطمئن و سالم که لازمهی یک سیاست توسعه پایدار است، نیز وجود دارد. به عبارت دیگر توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست در گرو استفاده درست و بهینه از منابع انرژى بخصوص انرژىهاى تجدید شونده میسر است. بدین ترتیب، استفاده از انرژىهاى قابل احیاء، اهتمام در کارآیى مصرف انرژى و استفاده بهینه از آن، اعمال ملاحظات اقتصادى و مالى مناسب، حفاظت از منابع انرژى و جلوگیرى از ایجاد آلودگىهاى زیست محیطى و تغییر اقلیم باید در صدر سیاست انرژى در مقیاس کلان در نظر گرفته شود.
(زیست بوم) به همه محیطهایی که در آنها زندگی جریان دارد گفته میشود. مجموعهای از عوامل فیزیکی خارجی و موجودات زنده که با هم در کنش هستند محیط زیست را تشکیل میدهند و بر رشد و نمو و رفتار موجودات تأثیر میگذارند.
عقبنشینی و آبشدن یخچال طبیعی در رشتهکوههای آلپ (وضعیت در سالهای ۲۰۰۲، ۱۹۹۱ و ۱۹۷۹) بر اثر گرم شدن زمین.
حفاظت محیط زیست در قرن بیست و یکم به عنوان یکی از هشت هدف توسعه هزاره و یکی از سه پایهٔ توسعهٔ پایدار شناخته میشود.
محیط زیست طبیعی عبارت است از مجموعه عوامل زیستی و غیر زیستی (فیزیکی، شیمیایی) که بر زندگی یک فرد یا گونه تأثیر میگذارند و از آن تأثیر میبینند. امروزه این تعریف غالباً به انسان و فعایتهای او مرتبط میشود و میتوان محیط زیست را مجموعهای از عوامل طبیعی کرهٔ زمین، همچون هوا، آب، اتمسفر، صخره، گیاهان و غیره، که انسان را احاطه میکنند خلاصه کرد.
تفاوت محیط زیست با طبیعت در این است که تعریف طبیعت شامل مجموعه عوامل طبیعی، زیستی و غیر زیستی میشود که منحصراً در نظر گرفته میشوند، در حالی که عبارت محیط زیست با توجه به برهمکنشهای میان انسان و طبیعت و از دیدگاه وی توصیف شده است.
آلودگی محیط زیست:
نحوهی تولید و استفاده از انرژى به منزلهی یکى از اصلىترین عوامل مؤثر در ایجاد آلودگى محیط زیست در مقیاسهاى ملی، ناحیهای، و بینالمللى تلقى مىشود. پیامدهاى زیستمحیطى انرژى از جمله تولید گازهایی مانند، گازهای گلخانه ای و دی اکسید کربن را مىتوان بهشرح زیر عنوان داشت:
- ایجاد بارانهاى اسیدى از طریق تولید گازهاى سولفور و نیتروژن
- تغییرات آب و هوائى و گرم شدن کره زمین به جهت افزایش بی رویه در مصرف انرژی های فسیلی
- تخریب لایه ازن
- تهدید حیات گیاهان و جانوران
- خطرات ناشى از حوادث مربوطه به نشت، انفجار و نفوذ مواد انرژىزا
- ایجاد درگیرىهاى ناحیهاى و بینالمللی
گروهی از پژوهشگران آمریکایی معتقدند که بررسی تحولات جوی در خلال ۳۵ سال گذشته نشان می دهد که در دهه های اخیر بیش از پیش بر شدت و قوت بزرگترین انواع طوفان ها از جمله طوفان های استوایی مانند کاترینا افزوده شده است. این گروه از محققان، گرمایش زمین را عامل پیدایش بی امان ترین طوفان ها دانسته اند. در خلال این دوره، بر تعداد طوفان های استوایی درجه ۴ و ۵ به شکلی چشمگیر افزوده شده است. دانشمندان این طوفان ها را بر حسب شدت آنها به درجات مختلف از ۱ تا ۵ طبقه بندی می کنند، به طوری که تندباد کاترینا هنگام برخورد با سواحل آمریکا یک طوفان درجه ۴ بود. براساس مقاله منتشر شده در نشریه علوم، تحقیقات نشان می دهد که بر تعداد طوفان های شدید نیز افزوده شده به نحوی که بین سال های ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۹ در مجموع ۱۷۱ طوفان شدید در جهان روی داد، در حالیکه این رقم برای سال های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۴ به ۲۶۹ مورد افزایش یافته است. دانشمندان معتقدند طوفان های استوایی هنگامی آغاز می شوند که گرمای سطح آب اقیانوس به درجه معینی که آن را "حد بحران" می نامند افزایش یابد. به همین دلیل، دانشمندان روند تغییر اقلیم و گرمایش آب و هوای کره زمین در اثر استفاده از سوخت های فسیلی و تولید گازهای گلخانه ای را در بروز طوفان های شدید موثر می دانند.
همچنین محققین اقدام به انتشار نتایج دو مطالعه جدید كردند كه در آنها ضمن اشاره به نام اقیانوس ها به عنوان بزرگترین ذخایر گاز دی اكسیدكربن در محیط، به سنجش میزان تأثیر دی اكسید كربن بر چرخه كربن اقیانوس ها پرداخته شده است. نتایج آن دو مطالعه نشان می دهند كه اقیانوس ها در حال « اسیدی تر شدن » هستند كه این امر می تواند حیات آبزیان و به طور كلی چرخه حیات در اعماق دریاها و اقیانوس ها را با مخاطرات گوناگونی مواجه سازد. در عین حال، مدل های تغییرات آب و هوایی به تدریج در حال كشف آثار بالقوه اینگونه تغییرات هستند.
انتشار مقادیر فراوان گاز دی اكسیدكربن (در سطح مقادیر كنونی) در اتمسفر محیط، باعث تشدید الگوهای سیركولاسیون (جریان عمومی هوا) در مقیاس های بزرگ خواهد شد كه این امر نیز به نوبه خود می تواند باعث هجوم بی رویه امواج گرمایی شود. طبق پیش بینی محققین مركز یاد شده، مناطق جنوبی و غربی ایالات متحده در زمره مناطقی خواهند بود كه بیشترین آسیب را در نتیجه هجوم این امواج حرارتی دامنه دار متحمل خواهند شد.
برگرفته از سایت http://www.maskanmag.com/
مصالح مقاوم به اقلیم سرد
شرایط اقلیمی و خصوصیات آب و هوایی
سلسله جبال البرز و زاگرس نواحی مرکزی ایران را از دریای خزر در شمال و جلگه بین النهرین در غرب جدا می کنند . کوههایی نیز به صورت منفرد در مرکز و شرق ایران وجود دارند از جمله کوه تفتان ، شیر کوه و ...
کوهستان های غربی که دامنه های غربی رشته کوههای فلات مرکزی ایران و سراسر کوههای زاگرس را در بر می گیرد از مناطق سردسیر کشور به شمار می آیند .
کلیات آب و هوایی این منطقه به شرح زیر می باشد :
· سرمای شدید در زمستان و هوای معتدل در تابستان
· اختلاف بسیار زیاد درجه حرارت هوا بین دمای شب وروز
· بارش برف سنگین
· رطوبت کم هوا
میانگین دمای هوا در گرم ترین ماه سال در این اقلیم بیش از 10 درجه سانتی گراد و متوسط دمای هوا در سردترین ماه سال کمتر از 3- درجه سانتی گراد می باشد .
نوسانات دمایی در طی شبانه روز نیز در نواحی کوهستانی بیشتر است . در این اقلیم دره ها در فصل تابستان بسیار گرم و در زمستان معتدل اند . مقدار تابش آفتاب در فصل تابستان در این منطقه زیاد و در زمستان بسیار کم است . زمستان ها طولانی ، سرد و سخت بوده و تا چند ماه از سال ، زمین پوشیده از یخ ، و بهار کوتاه مدت است و زمستان و تابستان را از هم جدا می کند. سرما از اوایل آذر ماه شروع می شود و کم و بیش تا اواخر فروردین ادامه می یابد . در سراسر این منطقه از آذربایجان گرفته تا استان فارس ، زمستان ها به شدت سرد می باشد .
در این نواحی ، میزان بارندگی در تابستان کم و در زمستان زیاد است و بیشتر به صورت ریزش برف می باشد . برف های پیاپی بیشتر قله ها را می پوشاند . در ارتفاعات بالای 3000 متر همواره برف وجود دارد و این کوهستان ها سرچشمه رودخانه ها و قنات ها در کشور محسوب می شوند .
بارش برف در نواحی شمال و شمال غربی منطقه بیش از نواحی جنوب غربی آن است . علی رغم بارندگی فراوان ، رطوبت در این اقلیم کم می باشد . همچنین سلسله جبال غربی همانند سدی مانع از نفوذ هوای مرطوب مدیترانه به داخل فلات ایران می شوند و رطوبت هوا را تنها در دامنه های خود نگاه می دارند . برخلاف نواحی شمال ایران و سواحل دریای خزر که غلظت هوا به دلیل پستی زمین و بارش زیاد است در اقلیم سرد ، این غلظت کمتر بوده و همین امر میزان استفاده از تهویه طبیعی هوا را کاهش می دهد .
نوع مصالح
مصالح مورد استفاده در ابنیه سنتی در مناطق سرد و کوهستانی مانند سایر حوزه های اقلیمی از مصالح موجود در آن اقلیم است. این مصالح باید از ظرفیت و مقاومت حرارتی خوبی برخوردار باشند تا گرمای بنا را در فضای داخلی آن حفظ نماید .
لذا بدنه این ابنیه از سنگ ( یا چوب ، ملات کاهگل ، خشت و آجر ) و پوشش سقف و بام از تیر های چوبی و کاهگل می باشد . از سنگ و مصالح مقاوم و سنگین برای برای پی سازی بنا استفاده می کنند و در برخی نقاط ، کرسی چینی با مصالح سنگین جهت جلو گیری از رطوبت به کار می رود ، هر چند ابنیه این مناطق ، به طور کلی ، بر روی زمین بنا می شوند .
در این رابطه می توان از شهر جوانرود و روستاهای اطراف آن واقع در منطقه غربی رشته کوه زاگرس و در 95 کیلو متری شمال غرب کرمانشاه نام برد . در این منطقه ساختمانهای سنگی ، سیمایی موزون و هماهنگ به کل بافت شهر و همچنین به بافت روستاها داده است . سنگ که به وفور در این منطقه کوهستانی وجود دارد و به صورت لاشه و یا قواره در دیوارهای قطور ساختمان ها به کار می رود . در این منطقه اقلیمی سرد و نسبتا پر باران ، بام ساختمان ها مسطح و با تیر چوبی و کاهگلی پوشیده شده است . هر چند که بام اغلب ساختمان ها های جدید در جوانرود دارای خرپای چوبی و پوشش شیروانی است .